Woensdrecht en Kalmthout benadrukken belang natuurbrandpreventie

Door de hoge temperaturen en aanhoudende droogte is de kans op een natuurbrand momenteel groter dan normaal. Zo'n 70% van alle natuurbranden ontstaan door mensen. Een brandende sigaret, een stukje glas tussen de struiken of plastic op de grond kan de oorzaak zijn van een brand. Het dringende advies is dan ook om afval altijd in een afvalbak te gooien of mee te nemen. Ook worden bezoekers gevraagd hun auto alleen op de aangewezen parkeerplekken te parkeren. Zo ontstaat er geen brand door hete auto-onderdelen op droog gras én kunnen de hulpdiensten er altijd door.

Om de brandweer bij een eventuele natuurbrand sneller en efficiënter te laten optreden, zijn bij drie eerder aangelegde bluswaterboorputten nieuwe opstelplaatsen gerealiseerd. Daardoor kunnen brandweervoertuigen veilig worden opgesteld zonder de doorgaande wegen te blokkeren, zodat tankautospuiten en andere hulpdiensten ongehinderd toegang houden tot het gebied. De aanleg van die voorzieningen is mogelijk gemaakt dankzij een subsidie van de Provincie Noord-Brabant (NL). De boorputten zelf werden eerder aangelegd met ondersteuning van Defensie (NL).

Natuurbrandpreventie is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Door intensieve samenwerking tussen overheden, hulpdiensten, terreinbeheerders en andere partners werken we aan een weerbaar Grenspark Kalmthoutse Heide waarin we risico’s verkleinen en de voorbereiding op natuurbranden voortdurend verbeteren.

Ook op de Kalmthoutse Heide worden op initiatief van de gemeente Kalmthout drie bijkomende bluswaterboorputten voorzien. De aannemer voor die werken werd recent aangesteld en zal na de zomer de putten realiseren. Die komen in de buurt van de brandtoren in Kalmthout, nabij de Verbindingsweg en de Steertse Heide, alle drie in het natuurreservaat. Vandaag werd code oranje afgekondigd voor brandgevaar in de natuur in Vlaanderen. Daarmee wordt de brandtoren weer volop voorzien van vrijwillige brandwachters die permanent toezicht houden op het Grenspark, tot ver in Nederland toe. Dat gebeurt ook met extra camera’s die rookpluimen detecteren in de verre omgeving.

De gemeente Kalmthout heeft de laatste jaren fors geïnvesteerd in natuurbrandbestrijding, via bijkomende bosbrandweerwagens en extra opleiding voor de brandweer. Tegelijk wordt op het terrein hard gewerkt aan het voorkomen van brand: zowel het beheer als de inrichting van het natuurpark worden meer afgestemd op brandpreventie.

Nederland werkt al jarenlang met zogenoemde Risico Inventarisatie Natuurbranden (RIN)-kaarten. Die kaarten brengen per deelgebied de risico's op natuurbrand in beeld aan de hand van factoren zoals bereikbaarheid, bluswatervoorzieningen en aanwezige bebouwing of recreatie. Met de steun vanuit een Interreg-subsidie is die methodiek nu ook toegepast op het Belgische deel van het Grenspark Kalmthoutse Heide. Daardoor beschikken beide landen over een gezamenlijke, uniforme en actuele risicoanalyse. Daarmee kunnen ze gerichter maatregelen nemen om natuurbrandrisico's verder te verkleinen.

In het najaar organiseren de betrokken partners een grootschalige natuurbrandoefening in het Grenspark Kalmthoutse Heide. Tijdens die oefening wordt een realistisch scenario nagebootst, zodat hulpdiensten en andere betrokken organisaties gezamenlijk kunnen oefenen en ervaringen kunnen opdoen voor een eventuele daadwerkelijke inzet. Het oefenscenario wordt momenteel uitgewerkt met als doel zoveel mogelijk leerpunten te verzamelen.

Een belangrijke mijlpaal is de vaststelling van het natuurbrandbeheersplan voor het Grenspark Kalmthoutse Heide. Dat plan is gezamenlijk opgesteld door alle betrokken organisaties en wordt onderschreven door een groot aantal partners uit Nederland en België.

Het natuurbrandbeheersplan beschrijft de maatregelen die de afgelopen jaren al zijn genomen, zoals rookverboden, de aanleg van brandwegen, de realisatie van bluswaterboorputten en verbeteringen aan de bereikbaarheid van het gebied. Daarnaast geeft het richting aan toekomstige maatregelen, waaronder uitbreiding van bluswatervoorzieningen, verdere samenwerking tussen Nederlandse en Belgische hulpdiensten, natuurbranddetectie, voorlichting, gezamenlijke oefeningen, aanvullende risicoanalyses en compartimentering van natuurgebieden.

Het plan legt bestaande afspraken vast en maakt die bestuurlijk beter verankerd. Daarmee ontstaat een duidelijke gezamenlijke koers waarop de betrokken organisaties elkaar ook kunnen aanspreken en waarover verantwoording kan worden afgelegd.

De volgende stap is het opstellen van een uitvoeringsplan waarin de afgesproken maatregelen concreet worden uitgewerkt. Naar verwachting is dat plan eind 2026 klaar. De voortgang zal de komende jaren structureel worden gevolgd binnen de betrokken gebiedscommissies.